Het Spel der Illusies, Karel Fonteyne in SOMETHING GOING ON

Posted By Bram Kaarters

Karel Fonteyne, een van België’s meest eigenzinnige fotografen, speelt al sinds 1968 met de grenzen van wat we als ‘werkelijkheid’ beschouwen. Zijn oeuvre – een labyrint van eenzaamheid, esoterie en vervreemdende schoonheid – daagt niet alleen onze perceptie uit, maar ook het filosofische concept van representatie zelf. In een wereld die Baudrillard omschreef als een “woestijn van het reële”, waar beelden hun oorspronkelijke betekenis hebben verloren, biedt Fonteynes werk een intrigerend tegenwicht: geen schijnbeelden, maar spel.

©Karel Fonteyne: Colonel Macho | Game

Van mode naar metafysica

Fonteynes carrière begon per ongeluk. De filmschool van Roman Polanski was zijn droom, maar de fotografie werd zijn canvas. Na zijn studies pakte hij uit met zijn eerste kunstreeks “I am who I was”, maar er kwam geen brood op de plank.

Hij verhuisde naar Italië waar hij carte blanche kreeg en gedurende 15 jaar voor internationale modebladen werkte zoals Vogue. In 1994 keerde hij terug als autonoom kunstenaar. Zijn overstap naar de vrije kunst was geen afwijzing van commercie, maar een logisch vervolg op zijn credo: “Ik fotografeer niet wat ik zie, maar wat ik denk.” Fonteynes beelden zijn geen afdrukken van de wereld, maar projecties van een innerlijk universum. Zoals Baudrillard betoogt in Simulacres et Simulation: een beeld is niet meer verbonden met zijn oorsprong, maar met het netwerk van betekenissen dat het oproept.

Intuïtie als methode

Fonteynes creatieproces vertrekt vanuit intuïtie – een flits van een idee. De zaadjes van zijn werk zitten ongetwijfeld in zijn kindertijd: hij heeft een ongebreidelde fantasie en leeft die ook nu nog uit met gevonden objecten die hij en zijn vrouw Carine om een of andere manier fascinerend vinden.

In Something Going On verkent en verschuift hij subtiel het traditionele idee van ‘natures mortes’ naar stillevens die niet langer stilstaan. “Droom en realiteit spiegelen elkaar en staan volledig op hetzelfde niveau.” Daarbij haalt hij het object zelf uit zijn context, zoals de huid van een kameleon transformeert, verandert ook de betekenis van wat zichtbaar is. Het is aan de toeschouwer om die nieuwe verhalen te lezen en er het zijne van te maken.

©Karel Fonteyne: Scars | We represent

De esthetiek van het onbehagen

Fonteynes beelden balanceren tussen tegenstellingen: geweld en kwetsbaarheid, fragiliteit en kracht. Het zijn visuele paradoxen die de toeschouwer dwingen tot actief kijken. Net zoals Baudrillard de consumptie van beelden bekritiseerde als passieve onderwerping, daagt Fonteyne ons uit om betekenis te produceren. Zijn werk is geen gesloten narratief, maar een open vraag.

“Or l’image ne peut plus imaginer le réel, puisqu’elle l’est. (…)
La réalité a été chassé de la réalité.”
(Jean Baudrillard)

De huidige expo “Something Going On” in Oostende (Galerie P+, 6/9–16/11/2025) toont Fonteynes recentste werk als onderdeel van de derde Internationale Fotobiënnale van Oostende, gecureerd door Stephane Verheye.

In deze tentoonstelling zien we hoe zijn fascinaties samenkomen in beelden die ergens tussen droom en waakzaamheid zweven. In een tijd waarin algoritmes ons voorschrijven wat ‘echt’ is, herinnert Fonteyne ons aan de subversieve macht van de verbeelding.

Praktisch: “Something Going On” – 6/9 t/m 16/11/2025, Galerie P+, Kursaal-Oosthelling 8 Oostende.
Vernissage zaterdag 6 september 16u, met een inleiding door Stephane Verheye, curator van de Fotobiënnale Oostende.
Exclusieve preview voor verzamelaars zaterdag 6 september 11u, reserveer met een bericht naar info@galeriep.be
De monografie “Spell” over het werk van Karel Fonteyne is uitgegeven bij Stockmans Art Books en telt 478 p.
Tijdens de Fotobiënnale Oostende lopen in zustergalerie Galerie P ook twee tentoonstellingen: Valérie Naessens, La Brise d’Ostende en Bart Ramakers, Ex Tenebris Lux | Meer info: www.galeriep.be