De kunstgeschiedenis lijkt de laatste jaren haar eigen geheugen opnieuw te onderzoeken. Steeds vaker halen musea vrouwelijke kunstenaars uit de schaduw waarin ze soms decennialang verdwenen. Dit voorjaar bracht het MSK Gent met Onvergetelijk meer dan veertig vrouwelijke kunstenaars uit de Lage Landen opnieuw onder de aandacht. Het is meer dan een modieuze correctie: het maakt zichtbaar hoe selectief de kunsthistorische canon tot stand kwam en hoeveel kunstenaars daarbij gaandeweg uit beeld verdwenen.
Ook Betzy Akersloot-Berg (1850-1922) behoort tot die categorie. Tijdens haar leven was de Noors-Nederlandse schilder allerminst onbekend. Vanaf de jaren 1880 werd haar werk besproken in Noorwegen en Nederland; Nederlandse kranten plaatsten haar zeegezichten zelfs naast die van Hendrik Willem Mesdag. Toch verdween haar naam na haar dood grotendeels uit het bredere kunsthistorische verhaal. Museum Panorama Mesdag in Den Haag brengt daar met Betzy Akersloot-Berg. One of a kind verandering in. Het is de eerste grote Nederlandse overzichtstentoonstelling van haar werk.
Akersloot-Berg was dan ook een opmerkelijke figuur. Ze studeerde in Noorwegen en München, trok naar Parijs en ging vanaf 1885 in Scheveningen bij Mesdag in de leer. Ze reisde voortdurend en nam in 1892 zelfs deel aan een walvisvaart in de Noordelijke IJszee om er te kunnen tekenen en schilderen. Na haar huwelijk vestigde ze zich op Vlieland, dat een belangrijke uitvalsbasis voor haar werk werd.
Vooral de zee bleef haar fascineren. Geen gestileerde achtergrond, maar een voortdurend veranderend gegeven van wind, licht, golven en wolken. Haar vaak grote doeken worden gedragen door een losse, krachtige penseelvoering. Critici beschreven haar stijl al in 1890 als getuigend van “ongekende durf, eigenzinnigheid en kracht”. De vergelijking met Mesdag ligt voor de hand, maar Akersloot-Berg ontwikkelde vanuit diens voorbeeld een uitgesproken eigen taal.
Opmerkelijk is ook hoe bewust ze haar carrière organiseerde. Ze exposeerde internationaal, bouwde een netwerk uit en behoorde volgens Museum Panorama Mesdag tot de eerste kunstenaars in Nederland die actief haar auteursrechten beschermden. Haar Noorse landschappen vonden kopers in Nederland; Nederlandse zeegezichten verkocht ze dan weer in Noorwegen.
One of a kind brengt ruim tachtig schilderijen, tekeningen, etsen, foto’s en objecten samen, met bruiklenen uit Nederland, Noorwegen en Zweden. Meer dan een eeuw na haar dood krijgt Akersloot-Berg zo opnieuw een plaats in het verhaal waarin ze tijdens haar leven al thuishoorde.
Betzy Akersloot-Berg, Na de Storm, 1905 of eerder, Nationalmuseum, Stockholm, Zweden, foto: Anna Danielsson, Nationalmuseum
Betzy Akersloot-Berg, Zonsondergang, Collectie Museum Tromp’s Huys, Vlieland
Betzy aan het werk in hal Tromp’s Huys, Collectie Museum Tromp’s Huys, Vlieland (Fotograaf onbekend)
Betzy Akersloot-Berg. One of a kind, Museum Panorama Mesdag, Den Haag, 3 oktober 2026 – 28 februari 2027.
- Irmine Remue in Merelbeke – de kerk als innerlijk landschap - oktober 10, 2026
- TheArtCouch magazine #22 - oktober 9, 2026
- Voorlinden, tien jaar later: hoe een jong museum zelf een icoon werd - oktober 8, 2026
