‘Close encounters’, artistieke paradoxen in een serene, rustgevende expo samengebald

Posted By Frederic De Meyer

Kunst als ontmoetingsplek, het klinkt haast als een gemeenplaats. Je zou er nagenoeg door vergeten hoe zeldzaam het geworden is, een plek waar je je uit je vooroordelen kan loswrikken, waar je spontaan en ongedwongen naar de creatie van een derde kan staren zonder de noodzaak te voelen je uit te drukken, zonder jezelf centraal te stellen als subject of onderwerp, woordloos open te staan voor ervaringen van anderen. Het kan op zoveel manieren, ook binnen een centraal concept als kunst, dat gelukkig aan alle pogingen tot enge definities ontsnapt zonder daarom vaag te worden. Iedereen heeft wel een notie van wat ‘kunst’ betekent, al is het begrip ervan voor elkeen verschillend.

Onze verwarrende, troebele relatie tot kunst kan soms mooi gevat worden in een tentoonstelling. RAAM103vzw heeft sowieso als missie om kunstenaars net als toeschouwers uit te dagen om anders na te denken, andere invalshoeken te ontwikkelen. Dit uitgangspunt leidt steevast tot in situ expo’s ten huize van Céline Geeraert, maar krijgt nu twee weekends lang (enfin, kort) een nieuwe bestemming in het Hof ter Kwaremont in de Vlaamse Ardennen. Voor een selectie aan kunstenaars met wie de vzw reeds samenwerkte is het een nieuwe manier om te connecteren, met hun kunst in een nieuwe omgeving, maar ook met en onder elkaar. Het is de eerste keer dat ze samen tentoonstellen.

De ontmoeting waarvan sprake is ook geografisch. Haar short-list werd bevolkt door kunstenaars uit het Gentse, maar ze zocht naar een bindmiddel met de streek. Ver hoefde ze niet te zoeken. Op een boogscheut bevindt zich een stad die bulkt van hedendaags talent, danig zelfs dat je zo langzamerhand kan gaan spreken van een ‘Ronse School’, mochten de kunstenaars maar zo goed zijn om een manifest neer te pennen. De namen uit deze -vooralsnog denkbeeldige- School kunnen intussen ronkend worden genoemd, dus waarom niet? Enfin, dit terzijde.

Ze tekenden spontaan present op de schuchtere vraag van Céline. East meets West, moet ze als een uitdaging, zo niet als een lokroep geklonken hebben. Uitdaging: diverse kunstvormen tot een coherent geheel te herscheppen. Lokroep: idem. De dualiteit zit ook in hun kunst vervat. Ik sprak tijdens de opstelling een tijd lang met Charlie De Voet, die zijn lange weg naar abstractie als therapeutisch aanziet en met volle teugen experimenteert met verf en symboliek. Hij schraapt letterlijk de verf van het canvas om zich erin te hullen, de geschilderde wolken naar binnen over zijn hoofd gedrapeerd. Op zoek naar eenvoud heeft hij leren waarachtig te communiceren met zijn kunst, één-op-één. Een heel mensenziel in verf gegoten. Voor zover kunst de complexiteit van een leven kan vatten, dan in het weerloze maar robuuste werk van Charlie.

Verbijsterend. Het is het woord dat me te binnen komt bij het werk van Stijn De Pourcq. Digitale, transhumanistische taxidermie in zijn installatie op de buitenmuur van het binnenhof; in de schuur een legertje ontvleesde kwartels zowel schattig als schrikbarend; vergeet het fantastische werk in de gang van de herentoiletten niet, een verbijsterende constructie gemaakt uit kleine wervels -Céline kon me niet meteen vertellen van welk dier. De essentie van zijn werk ligt wellicht meer in de schitterende huivering die hij oproept dan in het van het leven beroofde materiaal dat hij gebruikt. Fascinerend is het alleszins.

Er valt voor elke kunstenaar in deze fijnzinnige tentoonstelling wel iets te zeggen dat met contradictie en paradox te maken heeft. A fortiriori over de hele tentoonstelling zelf. Naar verluid verliep de opbouw echter heel spontaan en organisch. Als zou kunst van nature in staat zijn om deze paradoxen op te heffen, of tenminste conflictloos te omarmen.

Hopelijk vergeeft u mij de lichtzinnige toon van dit kleine artikel, maar het is waar mijn bezoek me toe noopt. Een frisse, complexloze maar diepzinnige ontmoeting met een schare aan boeiende kunstenaars, die samen hun individu terzijde wisten te schuiven om een beleving tot leven te roepen. Een modieuze term, weet ik. Ik kwam wat beduusd van de ervaring op geen andere…

De expo Close Encounters loopt op 16-17 en 23-24 september, telkens van 11u tot 18u in Hof Ter Kwaremont, Ommegangstraat 1, (Kwaremont) Kluisbergen.
Deelnemende kunstenaars: Toon Boeckmans, Charlie De Voet, Stijn De Pourcq, Celine Geeraert, Roeland Nieuwborg, Giannina Urmeneta Ottiker, Kevin Vanwonterghem, Karel Thienpont, Kim Vandaele, Donacienne Wittevrongel