Een verademing in een schreeuwerige wereld. Zeno Aerts bij MLVA in Gent

Posted By Frederic De Meyer

Waar kan een mens nog heen om aan de schreeuwerige wereld te ontsnappen? Is het overigens wel mogelijk? Vormen de intieme wensen en hoop op een wereld die synchroon loopt met de natuur misschien een anachronisme in tijden waarin enkele would-be oligarchen de hele mensheid naar een transhumane dystopie voeren?

Het zijn vragen die diep ingeworteld zijn in de praktijk van Zeno Aerts, wiens werken juist daardoor bedrieglijk eenvoudig en onschuldig ogen. Een oogstrelende, haast verwarrende eenvoud, als een intiem plekje waar een restje menselijkheid wordt gekoesterd, en waarlangs de vraagstelling omgekeerd in het gezicht van de wereld wordt geworpen: waar gaan we naartoe?

Het is niet zozeer een behoudsgezinde reflex waaruit die vraag voortkomt, zo blijkt, maar eerder een tegengewicht, een toekomstvisie, overlevingsinstinct misschien. De intuïtief toegebrachte penseelstreken bieden een alternatief voor de algoritmes die bepalen wat we te zien krijgen, en meer en meer hoe we naar de dingen kijken, zelfs naar onszelf. Al liggen de zaken ook hier iets gecompliceerder dan ze lijken: in het werk waarin iemand een schaap fotografeert, lijkt het dier haast bewust zijn beste profiel te zoeken. Een grappig detail misschien, maar ook een vreemde spiegel van onze tijd, waarin zelfs het natuurlijke bijna onvermijdelijk door de logica van het beeld wordt bekeken. Het zou als een zelfportret -van ons allemaal- kunnen gelden, de inherente dubbelzinnigheid waarmee we ons imago opbouwen, de vervormende lens waarmee we naar onszelf kijken.

Het maakt ons niettemin menselijk, het naïeve, het broze, het onzekere. Toegangspoorten tot een andere, authentieke vorm van zijn.

De indruk die de werken achterlaten, maakt ze daarom nog niet tot een nostalgische terugblik op wat we achterlaten en dreigen te verliezen. Door een beeld te scheppen dat zich losweekt uit de vervuiling, stelt Zeno eerder een mogelijk toekomstbeeld voor. Te midden van de visuele vervuiling waardoor onze cultuur steeds meer wordt gedomineerd, wordt zijn werk zo geen daad van verzet, dan toch een welkome verademing.