Je zou er haast onachtzaam aan voorbijlopen. Wie neemt per slot van rekening de tijd om een banaal object als een stoel te willen schilderen, laat staan dat een al dan niet toevallige passant er waarde in zou vinden ernaar te kijken. Je moet al moedig zijn dezer dagen om aandacht te schenken aan wat dan ook, laat staan aan een gebruiksvoorwerp, hoe gedienstig en nuttig dan ook. Een stoel mag dan nog tot verpozing of rust nodigen: als object trekt hij zelden de aandacht, toch?
Bij nader inzien… Wie zich zachtjes laat dwingen om de stoel als geschilderd object te zien voor wat hij is, en er rustig de tijd voor te nemen of hem in zich op te nemen, kan vreemd genoeg ontroerd worden door de eenvoud ervan. Het is ongetwijfeld een effect van de magie van onze antropomorfe neigingen: ook in banale objecten herkennen we gevoelens die ons eigen zijn. Maar er is meer, wanneer je nog even blijft aandringen bij je ontglippende en vermoedelijk gehaaste aandacht. Elk object op de schilderijen van Femke lijkt een verborgen leven te hebben, dat je pas langzaam leert ontdekken. Een leven waartoe je wordt uitgenodigd of waar je na enige tijd zelfs deel van gaat uitmaken. Het zijn autonome gedaanten, de stoelen, maar evengoed de slijpers of de tassen. Of je dat nu wilt of niet: ze trekken zachtjes je aandacht, nopen tot een moment van stil samenzijn, tot het delen van intieme verhalen die in het object, in de verf, en uiteindelijk in jou als kijker schuilen.
Gebroken, verroest, beklad of uitgeleefd — uitgezeten is hier een treffender benoeming — dragen ze waardig de stigmata van hun bestaan. Hier zie je verf tussen de schotten en je aarzelt: is het object zelf onzorgvuldig herverfd, of is het de verf op het doek die willekeurige sporen nalaat? Zijn het moedwillige toevalligheden waar we getuige van zijn, of werden ze doelgericht aangebracht, en om welke reden dan? Zoveel vragen, evenveel stiltes op het doek.
De titels laten gevoelssporen na, maar vooral denkrichtingen. Ze getuigen van inzicht in een toestand, een manier om naar zichzelf te kijken, een houding of een vaststelling: vaak even eenvoudig als het onderwerp waar ze naar verwijzen, en toch — net als het voorwerp — snijden ze uiteindelijk dieper dan een eerste lezing toelaat.
Een doek spreekt niet, net zomin als de verf die erop werd aangebracht. Niettemin verschijnt een beeld dat iets vertelt: over het beeld zelf, de tijd en aandacht die het gegeven werd, het leven dat het heeft geleid, maar evengoed iets over jezelf, wanneer je er lang genoeg aandacht aan besteedt.
Welk van Femke Vindevogel is tot 14 maart te zien op de soletentoonstelling Everyday Tales bij Galerie MLVA in Gent. Klik hier voor alle info.
(ps: op het moment van mijn bezoek was Indra Devriendt er ook. Haar artikel over Femke verschijnt binnenkort op OKV en biedt ongetwijfeld een dieper inzicht in het werk van Femke)
