Het Magazijn: dertien kunstenaars krijgen carte blanche in De Weverij

Posted By Frederic De Meyer

De rol van een curator kan nauwelijks worden overschat. Werken selecteren in lijn met de ontwikkelingsfase van de kunstenaar, coherentie verzekeren binnen de mogelijkheden van de ruimte, een verhaal uitzetten dat ook voor de bezoeker werkt: het vergt visie, aandacht, geduld en behoorlijk wat inspanning. Is het dan een vorm van luiheid wanneer een curator en eigenaar van een mooie kunstruimte op een bepaald moment beslist om de kunstenaars gewoon hun gang te laten gaan?

Voor Marc Mestdagh van kunstruimte De Weverij in Sleidinge alvast niet. Het is eerder een experiment, vertelt hij. Aan de dertien kunstenaars die er het afgelopen jaar hebben tentoongesteld, gaf hij de mogelijkheid om een eigen plek in te palmen en daar in alle vrijheid, zonder opgelegd thema of richting, werk te tonen. Zonder ander doel dan zichtbaar te maken waar ze mee bezig zijn en welke richting ze uitgaan. De vraag was vooral: welk resultaat levert zoiets op, en wat betekent dat voor de bezoeker?

De titel van de tentoonstelling verraadt de opzet al enigszins. Het Magazijn: een opslagplaats, een tijdelijke plek voor goederen, waar orde en organisatie vooral dienen om alles terug te vinden. In deze expo ziet Marc zichzelf dan ook meer als magazijnier dan als curator.

“Het idee was om hen de kans te geven nieuw werk of minder evident tentoon te stellen werk te tonen. Ik zou de werken vervolgens, een beetje zoals een magazijnier, een plek geven zonder zwaar in hun selectie in te grijpen, zonder er nog een extra laag bovenop te leggen en zonder koste wat het kost een coherent verhaal te willen maken. Een klein en gemakkelijk projectje, dacht ik toen.”

Dat hij de kunstenaars goed kent, hielp uiteraard. “Ze hebben hier allemaal al eerder aan een tentoonstelling deelgenomen, en in het Magazijn, de kleinere ruimte, is van elk van hen ook een werk opgenomen. We horen en zien elkaar dus regelmatig. Daardoor had ik er voldoende vertrouwen in om hen voor deze expo carte blanche te geven.”

Het experiment bleek vooral een oefening in loslaten, al kan je als curator vermoedelijk nooit helemaal loslaten. Het bleef spannend afwachten waarmee de kunstenaars zouden komen, hoeveel werk ze zouden meebrengen en hoe groot dat zou zijn. De ruimte kan veel verdragen, maar met dertien kunstenaars kwam er uiteindelijk toch enig puzzelwerk aan te pas.

“De samenstelling verliep vrij organisch,” vertelt Marc. “Ondanks de volledige vrijheid hebben enkele kunstenaars me vooraf wel geconsulteerd over wat ze wilden tonen en waar het eventueel kon komen. Maar echte ingrepen heb ik nauwelijks moeten doen.”

De opzet leidt, zoals je mag verwachten, tot een ongewoon resultaat. “Natuurlijk zijn er grote contrasten in technieken en stijlen, maar dat werkt soms net versterkend. Een voordeel is dat ik de sweetspots en kijklijnen van de ruimte heel goed ken. Daardoor kan je ervoor zorgen dat de bezoeker tegelijk wordt meegezogen én verrast naarmate dieper de ruimte wordt binnengegaan.”

Eenmaal curator, altijd curator, hoe hard je ook probeert los te laten.

Wat doe je eigenlijk met je vrijheid als kunstenaar wanneer je een eigen plek krijgt binnen een tentoonstelling? De neiging bestaat vermoedelijk om zoveel mogelijk te tonen, al hoeft dat niet noodzakelijk veel ruimte in beslag te nemen. Stefaan Vanhoutte bracht bijvoorbeeld een hele voorraad kunstwerken mee, maar assembleerde die op twee metalen rekken: netjes geordend en gearchiveerd, met een duidelijke knipoog naar het magazijnconcept en naar de bezoeker.

Andere kunstenaars blijven dichter bij de vertrouwde lijnen van hun oeuvre en kiezen voor een representatieve selectie. “Hier en daar heb ik toch even moeten meekijken,” glimlacht Marc, “want zelfselectie is niet noodzakelijk de grootste sterkte van kunstenaars.”

Nog anderen benutten de vrijheid om nadrukkelijk met de ruimte zelf te werken. Hilde Windels brengt een opvallende vlasinstallatie, Mileen Malbrain toont vier meter hoge maïs-lookalikes en Werner Van Lierde gebruikt de kleinere ruimte voor een aparte projectie.

Welke lessen trekt Marc uit het experiment? “Een van de dingen die me opvielen, is dat exposeren voor een kunstenaar toch altijd een zekere stress meebrengt. Er ontstaat een specifieke spanning door het fenomeen van ‘de kijker’: de medekunstenaar, ikzelf als organisator, maar uiteraard ook de nog te verwachten bezoeker.”

En precies daarin ligt misschien de waarde van deze oefening. Ook zonder klassieke curator — of, zoals hier, met een curator die zichzelf zoveel mogelijk probeert weg te cijferen — blijft tentoonstellen een confronterende en tegelijk productieve daad.

“Ik ben ervan overtuigd dat exposeren een extra dimensie geeft aan de ontwikkeling van een kunstenaar. Het dwingt je om anders naar je eigen werk te kijken en om aan zelfreflectie te doen, altijd in verhouding tot de mogelijke blik van de bezoeker. In zekere zin heb ik ze allemaal magazijnier gemaakt van hun eigen werk. Aan hen nu om de bezoeker wegwijs te maken in hun eigen rayon.”

De magazijniers loopt op zondag 6 en zondag 13 september 2026 (van 10 tot 18u),
Deelnemende kunstenaars: Anne-Marie Dhaluin, Mieke Van Den Ouweland, Bert Verhoest, Stefaan Vanhoutte, Kathleen Ramboer, Filip Dieusaert, Werner Van Lierde, Lieve Vanmaele, Els Baekelandt, Hilde Windels, Dick Schelpe, Mileen Malbrain en Katleen Van der Gucht.
Alle info op http://www.deweverij.be/dm