Het blijft een raadsel waarom tal van getalenteerde kunstenaars in ons land onder de radar blijven van kunstcritici en (promotie)galerieën. Kunnen ze zichzelf niet verkopen of zijn ze te weinig actief op sociale media? Is hun werk niet hip genoeg en beantwoordt het niet aan de mores van de hedendaagse kunstwereld? Multidisciplinair kunstenaar Kris De Plecker (1967, Dendermonde), die woont en werkt in het Vlaams-Brabantse Opwijk, timmert al tientallen jaren onverstoorbaar aan de weg, zonder dat hem dat een zichtbaar groter publieksbereik oplevert. Recent mocht hij zich gelukkig verheugen in deelname aan een groepstentoonstelling bij de nog piepjonge Intra Muros Art Gallery in De Pinte, en van donderdag 29 mei tot en met zondag 1 juni stelt hij, parallel met het Antwerp Art Weekend, solo tentoon in Galerie Martin Van Blerk. Een portret van een integer kunstenaar wiens werk ruimere aandacht verdient dan het nu krijgt.
Ambachtelijke sfeer
Kris De Plecker studeerde Grafische vormgeving aan de Brusselse Sint-Lukas Kunsthogeschool (nu LUCA) van 1986 tot 1990 en volgde in 2004-2005 nog een meesterjaar Vrije Kunsten aan diezelfde instelling. Net als veel andere kunstenaars verdient hij de kost als docent, in zijn geval aan de Brusselse Sint-Lukas Kunsthumaniora, waar hij tijdens de laatste jaren van zijn middelbaar onderwijs zelf studeerde. Bedrijvig zijn als kunstenaar moet dan ook noodgedwongen in zijn vrije tijd gebeuren. Hij is actief als graficus, tekenaar, fotograaf en maker en ontwerper van collages en ruimtelijk werk. Om al die verschillende disciplines comfortabel te kunnen beoefenen, heeft hij ruimte nodig. Die heeft hij gelukkig ter beschikking in de voormalige ouderlijke woonst, die gelegen is naast zijn eigen woning en die er een naadloos geheel mee vormt. Beide woningen zijn omringd door een oase van groen. Het is een omgeving die tot rust en contemplatie noopt in het landelijke Opwijk, waar Kris’ oeuvre gestaag tot ontwikkeling komt.
Vrijwel elke kamer in de vroegere ouderlijke woonst is ingericht als atelier. Kasten, tafels, vensterbanken, wandplanken en gedeelten van de vloer zijn volgestouwd met spullen die afkomstig zijn van rommelmarkten en kringloopwinkels. De kunstenaar gebruikt ze als grondstof voor werk in wording. Zo vallen onder meer dozijnen negentiende-eeuwse, in leer gebonden boeken op, stapels vergeeld papier uit de Tweede Wereldoorlog en talloze doosjes met oude, nog ongebruikte filmrolletjes. De vroegere badkamer van het huis is trouwens ingericht als donkere kamer.
Daarnaast treffen we in Kris’ ateliers ook overal machines en werktuigen aan, van bankschroeven tot een boekenpers. Dat maakt dat de ruimtes een ambachtelijke sfeer uitstralen. Bij het binnenkomen voel je meteen dat er veel handwerk gebeurt. Kris doet dan ook alles zelf, tot en met het inlijsten van werken achter glas. Ook fotografeert hij al zijn werken en verbetert hij de foto’s in Photoshop voor drukwerk en online gebruik. Alleen voor monumentale sculpturen in staal heeft hij de hulp van anderen nodig. Tussen al die spullen staan en liggen eveneens meters kunstboeken en -catalogi, van Rinus Van de Veldes Films (2024) tot een monografie over de Deense beeldhouwer en installatiekunstenaar van IJslandse afkomst Olafur Eliasson. Ze maken duidelijk dat Kris niet in een vacuüm werkt, maar zeer goed op de hoogte is van het reilen en zeilen in de hedendaagse kunstscene.
Kris De Plecker, Stacking (detail) | Season | Spatial drawing
Stackings en Seasons
Als multidisciplinair kunstenaar deelt Kris zijn werk op in reeksen. Elke reeks staat voor een andere discipline die hij beoefent. Ze hebben namen als Stackings, Seasons, Spatial Drawings, Landscape Lookalikes, Dots, Anonymous, Impressions en Edges. Daarnaast ontwerpt Kris ook nog stalen sculpturen.
De ‘stackings’ zijn ranke houten sculpturen opgebouwd uit diverse vormen die samen een harmonieuze kolom vormen. Ze ontstaan door een dun vierkant stuk hout – denk aan een stoelpoot – tussen een bankschroef te klemmen en het vervolgens te bewerken met ronde en platte vijlen. Telkens als een vorm klaar is, verschuift Kris het stuk hout wat verder in de bankschroef, zodat hij er een nieuwe vorm uit kan vijlen. Het resultaat is een stapeling van abstracte vormen die als een soort totem herinneringen oproept aan oude volksstammen. Om het geheel af te werken, wrijft de kunstenaar het hout in met boenwas. Ten slotte monteert hij de sculptuur op een sokkel.
De ‘seasons’ zijn collages gemaakt van het voor- en achterplat van negentiende-eeuwse boeken. Die platten dompelt hij enkele dagen onder in water om het gemarmerd papier waarmee ze aan de binnenkant bekleed zijn los te weken. Vervolgens schikt hij de ruwe platten met de binnenzijde horizontaal boven elkaar in een zelfgemaakt fijn houten kader met glas. Zo lijken ze enigszins op geabstraheerde landschappen met de horizonlijn netjes in het midden. Opmerkelijk is hoeveel sporen van het bindproces op de platten te zien zijn, gaande van handgeschreven teksten tot linnen waarmee de katernen van de boeken aan elkaar zijn genaaid. Het lijken wel eeuwenoude palimpsesten, stille getuigen van een vroegere beschaving. In werkelijkheid verwijst Kris ermee naar seizoenen en weersomstandigheden. Daarnaast valt op hoeveel kleurencombinaties de ‘seasons’ vertonen. Als je ze vanop een afstand bekijkt, denk je vanzelf aan materieschilderijen à la Antoni Tàpies (1923-2012): verweerde, aardkleurige oppervlakken waarin tekens gekrast lijken.
Als het om platten van kleine boeken gaat, schikt Kris ze ook wel eens in een vierkant: twee rijen van twee boven elkaar. Om monotonie te vermijden, snijdt hij vervolgens de rechter- en linkeronderhoek van de eerste twee platten uit, en daarna de linker- en rechterbovenhoek van de laatste twee platten. De vierkante uitsparingen die zo ontstaan vult hij op met gekleurde stukjes textiel, restanten van de oorspronkelijke boekbanden.
Spatial Drawings en Landscape Lookalikes
De ‘spatial drawings’ zijn uitgevoerd op vergeeld oorlogspapier dat Kris betekent met een zachte variant van houtskool. Dat maakt dat ze, ondanks hun aanzien van koel berekende technische tekeningen of architecturale plannen, toch warmte uitstralen. Het is opmerkelijk met welk een uitzonderlijk vakmanschap de kunstenaar erin slaagt om houtskool zo naar zijn hand te zetten dat het resultaat haast fotografisch oogt. Witte, zwarte en grijze lijnen en vlakken vormen intrigerende composities die herinneringen oproepen aan het werk van Luc Peire (1916-1994), een meester van het abstract verticalisme. Zelf zegt Kris over deze tekeningen het volgende: ‘Het zijn reeksen waarin ik visuele aspecten als achtergrond, voorgrond en alle ruimten ertussen zó configureer dat de kijker er geen rechtstreekse toegang toe vindt of er zich niet in kan oriënteren.’
De ‘landscape lookalikes’ zijn foto’s die er op het eerste gezicht uitzien als vervaagde landschappen. Ze ontstaan als gevolg van fotografisch experimenteren. Het procedé is het volgende: Kris dompelt fotopapier bij daglicht – dus niet in de doka – deels onder in ontwikkelaar. Waar het papier het langst in contact komt met de vloeistof, wordt het donkerder dan bij kortere blootstelling eraan. Bij het zien verschijnen van het beeld kan Kris het proces controleren. Wanneer het beeld beantwoordt aan zijn wensen, gaat het in de spoelbak met water en nadien in een bad met fixatief, een chemische oplossing die ervoor zorgt dat het beeld permanent op het papier vastgezet wordt. Omdat Kris met oud, expired fotopapier werkt, is het eindresultaat steeds opnieuw verrassend en onvoorspelbaar. Vervolgens kleeft hij de foto’s in bijvoorbeeld drie rijen van drie op een kartonnen ondergrond, met slechts enkele millimeters ruimte ertussen. Ook brengt hij wel eens vijf foto’s naast elkaar aan, met een grotere tussenruimte en met veel wit eromheen. De kartonnen ondergrond met foto’s lijst hij vervolgens in en zo ziet een nieuw, verrassend poëtisch en ietwat mysterieus en suggestief kunstwerk het levenslicht.
Kris De Plecker, Dots | Landscape lookalike
Dots en Anonymous
De ‘dots’ van Kris sluiten aan bij zijn ‘landscape lookalikes’. Opnieuw gaat het om een proces van fotografisch experimenteren. Alleen komen er ditmaal sjablonen bij kijken: houten blokken waarin cirkelvormige stippen (dots) zijn uitgespaard. Als Kris die ininkt met een rol, zoals bij een lino of houtsnede, en daarmee een afdruk maakt op een vel papier, dan zijn alleen de stippen zichtbaar. Op dezelfde manier bewerkt hij vervallen fotopapier meermaals met stippen, variërend van groot naar klein. Daarbij komt er opnieuw ontwikkelaar, water en fixatief aan te pas. Al spelend met het papier in de ontwikkelaar gedragen de stippen zich onvoorspelbaar. Ze vloeien uit of verdwijnen deels en vormen na fixatie abstracte beelden met een grote dieptewerking die nog lang op het netvlies gebrand staan.
‘Anonymous’ staat in het oeuvre van Kris voor kleine analoge zwart-witfoto’s die door het ontbreken van details een ambigu portret vormen. Geen van de geportretteerden heeft herkenbare gelaatstrekken, daarvoor zijn de foto’s te wazig. De reeks is ontstaan uit een zoektocht naar nazaten van twee mensen van wie Kris op een rommelmarkt de postkaartencorrespondentie kocht. Omdat die queeste niet veel opleverde, begon hij er zelf hypothetische familieleden bij te verzinnen. Een lot oude studionegatieven van een portretfotograaf vormde hiervoor de basis. Omdat de houding van de personen op de foto’s nagenoeg dezelfde is, legde hij in zijn doka drie of vier van die negatieven over elkaar. Zo ontstonden als het ware nieuwe personen. De wazigheid in de foto’s verkreeg hij door ze lichtjes te bewegen boven het fotopapier. Die laatste handeling lijkt gemakkelijk, maar vraagt in de praktijk heel wat experimenteren alvorens het gewenste resultaat te bekomen. Sommige afdrukken zijn te sterk, andere dan weer te onscherp. Het is zaak om de juiste wazigheid te bekomen.
Kris De Plecker, Anonymous
Impressions en Edges
Nog even terug naar de ‘dots’. De afgelopen drie maanden werkte Kris bijna uitsluitend aan een reeks ‘impressions’: experimentele afdrukken met hout- en leerblokken waarin ronde stippen zijn uitgespaard. Ze zijn geïnspireerd door de natuur en door seizoensgebonden kleuren. Concreet gaat Kris bij het maken ervan als volgt te werk: hij drukt een ingeïnkt houtblok in de linkerbovenhoek van een groot vel papier en herhaalt dat tot hij de rechterbovenhoek heeft bereikt. Vervolgens begint hij daaronder aan een tweede laag, waarbij het gekozen houtblok met een andere kleur is ingeïnkt. Zo bekomt hij ten slotte een zestal rijen verschillend gekleurde stippen. Daarna herhaalt hij dat proces opnieuw en ‘overstempelt’ hij alle lagen, dit keer met blokken waarvan de ronde stippen kleiner zijn. Uiteindelijk ontstaat er een complex raster dat er, afhankelijk van je zienswijze, vanop afstand uitziet als een geknoopt tapijt of als een landschap. Kris kwam tot deze impressies na nauwkeurige observatie van zijn omgeving. Zijn tuin is afgezoomd met een haag. Daarachter ligt een straat, met aan de overkant de haag van de buren. Daarboven zijn bomen te zien. Zo observeerde hij gaandeweg lagen of stapelingen van diverse soorten groen en andere kleuren, bijvoorbeeld van bloesems. Omdat Kris voor al zijn ‘impressions’ anders te werk gaat, kunnen ze beschouwd worden als monotypes. Van elk bestaat met andere woorden maar één exemplaar.
In dezelfde lijn liggen zijn ‘edges’: kleine houtsneden waarvan elk exemplaar uniek is. Voor deze werken gebruikt hij geen stippen of cirkels, maar eenvoudige geometrische figuren die hij in verschillende kleuren ininkt en vervolgens afdrukt op een vel papier. Daarna rangschikt hij ze per twee boven elkaar in een uitgespaarde opening van een witte passe-partout waar hij zelf een lijst voor maakt. Opnieuw kunnen deze houtsneden opgevat worden als denkbeeldige landschappen, maar ook als de covers van boeken. Zo hangt alles met alles samen in het consistente werk van Kris De Plecker.
Kris De Plecker, Edges | Impression
Sculpturen
Kris maakte tot nog toe enkele monumentale stalen sculpturen in opdracht. Humulus Lupulus (2016) staat op een rondpunt op nauwelijks tweehonderdvijftig meter van zijn woning, In Between (2019) pronkt in de tuin van Zorggroep Multiversum in Mortsel. ‘Humulus Lupulus’ is de Latijnse benaming voor hop, een plant uit de hennepfamilie. De hopbellen worden als conserveer- en smaakmiddel gebruikt bij de bereiding van bier. Hopvelden zijn altijd een blikvanger geweest in het Opwijkse landschap, en dat zijn ze vandaag nog steeds, maar in mindere mate. Hun ranke staken en strakgespannen kabels vormen een kunstwerk op zich. Kris: ‘Dit inspireerde me bij het ontwerpen en vormgeven van het werk. Ik maakte tal van foto’s van hopvelden en selecteerde er daaruit een aantal om ze nadien te verwerken tot een grafisch interessant beeld. De variatie in richting, dikte en ritmiek van deze lineaire structuur heb ik in zekere zin in zijn vlakke, tweedimensionale vorm behouden. Het is door plooien en stapelen van de compositie dat deze een driedimensionale uitwerking kreeg.’
Het kunstwerk In Between, met een lengte van meer dan veertig meter, is bedacht, ontworpen en gerealiseerd in het kader van een kunstintegratieproject. Kris maakte voor het ontwerp ervan gebruik van drie modules: een rechte lijn, een gebogen lijn en een lijn die zich in tweeën splitst. Een repetitieve plaatsing van deze drie modules liet hem toe om eender welk traject te configureren. Voorstudies, maquettes en werktekeningen zorgden ervoor dat er zich binnen de voorziene ruimte een driedimensionale vorm ontvouwde waarin rustige, eenvoudige en dynamische, complexe fragmenten elkaar afwisselen – een fysieke weg als metafoor voor het leven. De vorm ontspringt in een plat vlak (een muur) en verdwijnt er ook opnieuw in. Dit suggereert een ontstaan en een verderzetting die we niet kennen en ook niet kunnen waarnemen.
Kris De Plecker, Sculptuur ‘In Between’
Totaalkunstenaar
Uit het voorgaande mag duidelijk blijken dat Kris De Pleckers werk gebaseerd is op enkele belangrijke elementen: recyclage (van oude materialen), experiment, suggestiviteit en een zeker formalisme. De manier waarop al de verschillende disciplines die hij beoefent met elkaar verknoopt zijn, dwingt bewondering af. Het maakt van hem een soort totaalkunstenaar tegen wil en dank, die met schijnbaar gemak van de ene artistieke tak op de andere springt. Dat hij die kunstzinnige arbeid uitvoert binnen de beslotenheid van zijn erf in een uithoek van Vlaams-Brabant, wars van de geplogenheden van het officiële kunstcircuit, pleit nog meer voor hem. Of deze man ooit een groot publiek zal bereiken of niet, zal hem er niet van weerhouden om beslist zijn eigen gang te gaan, op zijn eigen voorwaarden. Om die reden alleen al verdient hij een ruimer publiek. Laat zijn tentoonstelling bij Galerie Martin Van Blerk dan ook een eye-opener zijn. Je treft er een dwarsdoorsnede aan van alle reeksen die hij tot nog toe maakte en een blik op wat nog komen zal.
De titelloze expo van Kris De Plecker vindt plaats van donderdag 29 mei tot en met zondag 1 juni 2025 in Galerie Martin Van Blerk, Mechelsesteenweg 28, 2018 Antwerpen. De galerie is tijdens die dagen open van 12 tot 18 uur. De kunstenaar is heel de tijd aanwezig.
- Luc Verbist viert 70ste verjaardag in Kunstforum De Koolputten - november 21, 2025
- De nacht keert: Els Vos in CC Binder te Puurs-Sint-Amands - november 7, 2025
- ‘Transcripts of a Sea’: in zee met Stephan Vanfleteren - oktober 30, 2025
mei 31, 2025
Mooi, duidelijk en zeer herkenbaar schrijven over mens en kunstenaar Kris De Plecker.
Altijd met nieuwsgierigheid vooraf en verraste bewondering achteraf bezoek ik tentoonstellingen met zijn werken, waar ik van hou… het is zo, Kris is een totaal-kunstenaar, de meeste van zijn werken bekoren mij door vorm , subtiele invullingen en zachte kleurkeuze … alweer proficiat Kris , alweer blij dat ik je werken kon zien , meer kunstliefhebbers ,collega kunstenaars , kunstkenners , galerijhouders moeten jouw werk zien en waarderen het is te knap om niet ontdekt te worden.
juni 1, 2025
Wat een mooi gebalanceerd artikel over het diverse werk van Kris. Zijn werk is niet enkel inspirerend en verfrissend, het dompelt je op een subtiele manier onder in niet enkel een krachtige visuele ervaring maar ook in een wereld van verhalen. De gelaagdheid in het werk komt dan ook des te meer naar boven bij de duiding van de totstandkoming van de kunstwerken.
Dit artikel levert een mooie bijdrage tot het ´hervertellen´ van die verhalen.
Je kan het werk van Kris De Plecker vandaag niet enkel ontdekken in Galerie Martin Van Blerk in Antwerpen, maar ook een selectie ´Seasons´ in Intra Muros Art Gallery in De Pinte. Van 6 tot 8 juni is werk van hem te zien op de ´Reveal Art Fair´ in Reset Atelier in hartje Brussel bij dezelfde galerie.