Posted By Frederic De Meyer

(een open brief aan minister Zuhal Demir naar aanleiding van het schrappen van de subsidies voor de Dynamoprojecten)

Geachte Mevrouw de Minister,
Beste Zuhal,

Archimedes, Einstein, Graham Bell of Leonardo da Vinci – wat deze grote vernieuwers gemeen hebben is uiteraard een hardnekkige gedrevenheid en een brede kennis, zeker, maar evengoed een gewoonte om zaken anders te bekijken, om buiten de gekende limieten te kunnen en te durven denken. En evengoed om buiten de lijntjes te kleuren, het ondenkbare mogelijk te maken, tegen alle gangbare, conventionele principes in. Niemand vroeg Steve Jobs ooit om een iPad te maken, laat staan een iPhone.

Het zijn niet allemaal kunstenaars, dat heeft u al door. Maar het zijn stuk voor stuk ook creatieve geesten, denkers met een inbeeldingsvermogen dat dat van gewone mensen overstijgt. Die vaardigheid kan echter wel degelijk getraind worden (lees de grondige studie van Ap Dijksterhuis, Inspiratie, om u daar verder van te overtuigen).

De minimumdoelen in klassieke vakken – ik ben er intussen met een aantal vertrouwd – promoten slechts heel schuchter deze capaciteit: het creatieve denkvermogen, de inbeeldingskracht, het ‘out of the box’-denken, terwijl zowel de OECD als het WEF deze vaardigheid als skills of the 21st century beschouwen. Wij hebben de mond vol van innovatie en entrepreneurship, om termen te gebruiken die u na aan het hart liggen, maar met deze beslissing riskeert u de kiemen hiervan vroegtijdig te smoren bij net diegenen die in de toekomst voor innovatie moeten zorgen. Kunst is uiteraard niet de enige manier om deze vaardigheden scherp te stellen, maar het is wel de meest toegankelijke voor een breed veld aan leerlingen.

Een tweede vergissing in dezelfde beslissing betreft de geestelijke gezondheid die met het bedrijven van kunst gepaard gaat – ik stuur u graag het boek How Art Works van Harvard-professor Ellen Winner cadeau. Weliswaar is welzijn en gezondheid niet uw bevoegdheid, maar voordat u deze brief aan uw collega’s doorspeelt, wil ik u toch wijzen op het feit dat de heilzame effecten van kunst – als hobby of als beroep – onrechtstreeks zorgen voor gezondere mensen, dus ook voor de mensen op de werkvloer. U bent per slot van rekening ook minister van Werk. Gezonde, gebalanceerde werknemers zijn geen overbodige luxe in tijden waar ziekteverzuim en burn-outs zo welig tieren. Het is geen mirakeloplossing, maar om in uw vakjargon te blijven: de indirecte terugverdiensten zijn niet te onderschatten.

Ten derde vergist u zich van strijd, vrees ik. Sommige menselijke activiteiten horen niet te worden opgenomen onder de noemer ‘toegevoegde waarde’, juist omdat ze louter menselijk zijn. Kunst is de hoogste vorm van hoop, zei Richter. Dit slaat niet zozeer op individuele hoop, maar op de hoop van de mensheid op iets groters. U riskeert met uw beslissing om de subsidie voor Dynamoprojecten te schrappen een deel van de maatschappij te ‘ontmenselijken’. Mijn excuses voor het harde woord, dat niettemin mijn oprechte bezorgdheid verwoordt: als u mensen de kansen ontneemt om hun verbeeldingskracht te benutten, om hun creatieve drang op een positieve manier aan te wenden, ontneemt u hen een stukje van henzelf – een ‘kamer voor henzelf’, zoals Virginia Woolf het zo mooi verwoordde.

Dit betekent niet dat de maatschappij deze activiteiten buitensporig met steeds schaarser wordende middelen moet blijven subsidiëren – daarin heeft u gelijk. Er dient goed nagedacht te worden over gemeenschapsgeld. Maar het maatschappelijk belang reikt vaak veel verder dan de ‘Return on Investment’, om in de terminologie te blijven. Toegevoegde waarde valt niet steeds in geldelijke termen, uit te drukken.

Frederic De Meyer

• About
• Latest Posts

Frederic De Meyer

Founder at Sofree bvba

Latest posts by Frederic De Meyer (see all)

• Sub Rosa, vier tinten gevoeligheid… - februari 14, 2026
• ‘Coup de Soleil’, de intimistische onderzoeksvelden van Adelheid De Witte - februari 13, 2026
• Bellezza e Bruttezza, schoonheid en lelijkheid in de renaissance - februari 12, 2026