Het wordt al te makkelijke vergeten, welke rol mythes precies hadden voor duizenden generaties voorouders. Ze dienden niet zomaar om een uitleg te verschaffen voor onverklaarbare fenomenen of om inzicht te verschaffen op wat er zich achter de schermen van een metafysische werkelijkheid afspeelt. De mythen dienden als moreel kompas en als bron van goede raad, mythologische figuren boden daadwerkelijk gezelschap en troost in barre tijden, ze vormden steeds toegankelijke, draagbare raadgevers. Mythes maakten integraal deel uit van de realiteit, en waren van concreet nut in het dagelijkse leven, vergelijkbaar met de rol die techniek en wetenschap in ons moderne leven spelen.
In het licht van de menselijke geschiedenis vervulden ze die rol veel langer dan de rationele wetenschap waarmee we heden vat krijgen op de wereld. De wegen volgend van wat de Franse filosoof Merleau-Ponty de sédimentation noemde, is het verbazend de mythe bij de hedendaagse mens slechts zo’n kleine rol meer speelt. Hoewel… Opvallend veel kunstenaars grijpen terug naar de mythe, niet zozeer als afstandelijke inspiratiebron, maar als metgezel in het creatieproces -het artistieke welteverstaan. Een teken aan de wand?
Jimena Schlaepfer, los primeros habitantes, La primera chispa | courtesy Van Landeghem Gallery
Een persoonlijke kosmogonie
De Mexicaanse kunstenares Jimena Schlaepfer wil naar eigen zeggen een eigen Kosmogonie ontwikkelen, een persoonlijk scheppingsverhaal. Hiervoor grijpt ze voor een groot deel terug naar de mythologie van haar geboorteland, die ze verweeft met een praktisch onderzoek naar hoe we terug contact kunnen leggen met natuurlijke elementen om deze te beschermen. Mythologie en natuur vormen in haar werk twee intrinsiek samenvloeiende ingrediënten, met als resultaat een nieuw en actueel universum dat steeds in beweging is, “a world governed by a cyclical order in which an endless struggle of forces is manifested that surpasses us as individuals, but at the same time nourishes us.” Ze onderzoekt het metafysische dat ons allen overstijgt, maar waar we ons als mens noodgedwongen continu aan laven.
Dit animistisch wereldbeeld zet haar ertoe aan om voortdurend met nieuwe materialen aan de slag te gaan, en op ambachtelijke wijze de ware natuur ervan te onthullen, “de intieme, magische en spirituele relatie tussen menselijke wezens, hun natuurlijke omgeving en de kunst die ze uit die relatie hebben voortgebracht.” De taferelen en verhalen die uit dit proces verschijnen lijken voort te komen uit “de donkerste dieptes, bevolkt met vreemde wezens die er op een onwaarschijnlijk bezoek wachten”, zoals auteur Diana Quintero het treffend verwoordt.
In haar handen is het heden intens verweven met het verre verleden, maar het levert evenzeer een glimp op van een mogelijke toekomst. Volgens kunsthistorica Vania Macias Osorno wijst het werk van Jimena op een wedergeboorte, een hoopvolle blik op de cyclische verschijning van dood en geboorte, niet enkel voor het individu, maar voor de hele maatschappij. Het vormde ooit de kracht van mythes om dit uitgelegd te krijgen. In de handen van Jimena krijgt dit mythologisch uitgangspunt een hernieuwde, hedendaagse relevantie.
“For me, that ancient past is full of stories and formal solutions that carry a powerful aesthetic, maximum simplicity and beauty.” (Jimena Schlaepfer)
Een ferme aanrader voor de kunstminnaars net als voor de cultuurontdekkers…
PENSÉE ENTRE RÊVE ET RÉALITÉ met werk van Marc Galle | Jimena Schlaepfer en Marc Galle, van 4 november tot 23 december 2023. Klik hier voor alle info
Vernissage op 3 november met een introductie van Stef Van Bellingen.
Jimena Schlaepfer: De la serie los primeros habitantes, la caza | Trilobitetotem | Los nuevos dioses | Trilobitegod
courtesy Van Landeghem Gallery
- Adverteer je evenement of dienst in de lente-editie van TheArtCouch magazine! - januari 11, 2026
- Magritte en de aura van een kunstwerk - januari 10, 2026
- De zin (en onzin) van een kunstopleiding - januari 9, 2026
