Het idee is eenvoudig: iedereen wordt uitgenodigd om in een ruimte de buste van een zeeman na te tekenen. Jong of oud, ervaren of beginnend tekenaar — niet zozeer het resultaat telt, maar het proces: het feit dat men gezamenlijk, elk apart weliswaar, aan eenzelfde activiteit werkt. Verbinding is de centrale doelstelling. En toch hangt rond dit eenvoudige concept, dat Kristof Van Heeschvelde in augustus lanceerde, een dikke zweem van diepere lagen. Veel van die lagen schuilen in de activiteit van het tekenen zelf, of, bij uitbreiding, in alle vormen van kunst maken.
“Het mag mislukken, want juist in dat mislukken schuilt de vrijheid,” schreef Kristof in de uitnodiging. In een maatschappij waarin efficiëntie en slagen het hoogste goed zijn geworden, is het een verademing om te mogen falen: om zich de vrijheid aan te meten te proberen. In een poging schuilt per slot van rekening meer menselijkheid dan in het slagen. “Verwondering boven resultaat” — kunnen we ons nog verwonderen in een wereld waarin alles zo voorspelbaar mogelijk moet zijn, gepland en gekalibreerd op de grootste gemene deler? Tekenen betekent niet alleen vrijheid, maar ook een affirmatie van eigenheid: een stap in de constructie van een identiteit.
Het proces waartoe hij mensen uitnodigt in dit project ligt in het verlengde van zijn eigen oeuvre, dat als een “zoektocht naar echtheid en imperfectie” kan worden omschreven. Misschien ligt dáár, meer nog dan in vrijheid of verwondering, het wezenlijke belang van het project. Het kan anachronistisch klinken — in een wereld waarin niets nog helemaal volmaakt lijkt — om ons eraan te moeten herinneren dat we imperfecties moeten zoeken. En toch: precies omdat die imperfecties zo ingebed zijn, en we er zo aan gewend raakten, schenken we er nauwelijks nog aandacht aan. In het gewone leven werken we ze weg, of vergeten we ze zo snel mogelijk, terwijl ze ons nochtans veel te bieden hebben.
Tekenen, als proces van “kijken, proberen, ontdekken”, leert ons die aandacht terug te winnen. Door vertraging en verstilling eigenen we ons het leven weer toe. In een omgeving waarin onze aandacht steeds meer wordt vermarkt en verhandeld, wordt tekenen — hoe onhandig of knutselig ook — een daad van verzet.
In het licht van die broze gedachte had Kristof nauwelijks een beter onderwerp kunnen kiezen dan de zeeman: archetype van de weerbarstige mens die, getekend door tegenslagen en gure omstandigheden, de barre omgeving doorkruist en zijn volledige aandacht nodig heeft om te overleven. Wilskracht en doorzetting worden zo een symbool voor de autonome mens.
De tekeningen die uit het project voortkomen, worden in januari samengebracht: 268 getuigenissen van een zoektocht naar eigenheid, van aandacht voor de imperfectie — en uiteindelijk 268 pogingen om een stuk vrijheid te herwinnen.
Van 9-11 januari worden ALLE zeemannen geëxposeerd in Blanco in Gent(Coupure Rechts). In maart volgt de lancering van het boek waarin alle tekeningen voorkomen.
