W/LD W/ND: de intuïtie de vrije loop laten in het kijken naar kunst.

Posted By Frederic De Meyer

Hoe komt het dat onze blik bij het ene kunstwerk blijft hangen en achteloos over het andere glijdt? We denken graag dat daar een redenering achter zit, of tenminste een reden: kennis, smaak, ervaring, misschien zelfs een zorgvuldig opgebouwd oordeel, leunend op een jarenlange relatie met kunst. Maar meestal gebeurt er eerst iets anders. Kleur, vorm, materiaal, thema, ze vormen in combinatie een ondefinieerbare spanning die onze aandacht trekt, nog voordat we goed en wel weten waarom.

We noemen dat gemakkelijk intuïtie. Een wat verwarrend woord misschien, omdat het doet denken aan een plots gevoel, een ingeving die aan geen uitleg voeldoet onderhevig is. Curator en kunstadviseur Benedicte Goesaert maakt in het kader van W/LD W/ND, haar nieuwe groepstentoonstelling in Gent, een interessanter onderscheid. Intuïtie is voor haar iets anders dan een oncontroleerbare impuls: het is een vorm van weten die ontstaat uit ervaring, aandacht en tijd.

Misschien geldt dat bij uitstek voor kijken naar kunst. Hoe meer we kijken, hoe meer onze blik lijkt te weten voordat wijzelf woorden hebben gevonden. We herkennen verwantschappen tussen werken die ogenschijnlijk weinig met elkaar gemeen hebben, voelen een spanning tussen materialen of merken plots een detail op dat het hele beeld doet kantelen. Dat eerste, intuïtieve kijken staat dan niet tegenover kennis. Het is er eerder door gevoed.

Vanuit die gedachte ontstond W/LD W/ND. Goesaert bracht tien kunstenaars samen zonder een strikt lineair of thematisch parcours voorop te stellen. Het ene werk leidde naar het andere, gesprekken brachten nieuwe verbanden aan het licht en zo ontstonden onverwachte relaties tussen generaties, materialen en geografische contexten. De tentoonstelling wil die associatieve beweging ook aan de bezoeker doorgeven: kijken, opnieuw kijken en observeren wat er ondertussen met die blik gebeurt.

Installation view WildWind curatedby Benedicte Goesaert Re-Rom Gent ©WeDocumentArt

De verscheidenheid is groot. Een werk op papier van Jack Whitten uit 1989 vormt een historisch anker. In Celestial Navigation ‘E’ verbinden structurele patronen zich met organisch aangebrachte materie; de titel verwijst tegelijk naar Whittens fascinatie voor ruimte, van het kunstwerk tot de kosmos. Bij Esther Kläs krijgen woorden en gebaren een speelser karakter, terwijl Zhang Yunyao met grafiet op vilt mensachtige figuren oproept die zich ergens tussen vertrouwd en bevreemdend bevinden. Zijn werk verwijst onder meer naar het idee van de uncanny valley: het ongemak dat ontstaat wanneer iets bijna, maar net niet helemaal menselijk lijkt.

Ook materiaal speelt een belangrijke rol. N. Dash werkt met aarde, textiel en bewerkte alledaagse materialen; Chiara Angelica Gandini gebruikt textiel als een ruimtelijke constructie en combineert traditionele materialen met metalen kettingen. Voor de tentoonstelling realiseerde ze twee nieuwe werken bij de historische Venetiaanse weverij Luigi Bevilacqua.

In de sculpturale werken verschuift die aandacht opnieuw. De Braziliaanse Marina Woisky, die hier voor het eerst in België en Noord-Europa wordt getoond, vertrekt van foto’s van archeologische en historische objecten en vertaalt die naar tactiele vormen. Maxime Brigou verwerkt ruwe, soms als waardeloos beschouwde materialen tot monumentale composities, terwijl Bram Vanderbeke de grens tussen beeldhouwkunst, architectuur en design aftast met een aluminium stoel die tegelijk autonoom kunstwerk én bruikbaar object blijft. Bij Erika Verzutti wordt zelfs de wind zelf bijna materiaal: haar beschilderde bronzen wandsculptuur Thunderbolt onderzoekt hoe weersverschijnselen vorm kunnen bepalen.

De titel W/LD W/ND krijgt zo gaandeweg betekenis. Wind laat zich moeilijk vastleggen, verandert wispelturig van richting en is pas zichtbaar door de dingen die het doet bewegen, die impact die hij genereert. Misschien geldt hetzelfde voor kijken. Een kunstwerk verandert uiteraard niet terwijl we ervoor staan, maar hoe we het in ons opnemen wel.

Dat maakt ook de locatie bijzonder passend. De tentoonstelling is de eerste kunsttentoonstelling in Re-Rom, de voormalige Rommelaerecampus van de Universiteit Gent, die een tijdelijke nieuwe bestemming krijgt als plek voor cultuur, ontmoeting en andere initiatieven. Het neogotische gebouw werd in 1898 ontworpen door Louis Cloquet. Een plek die zelf van betekenis verandert, voor een tentoonstelling die precies onderzoekt hoe betekenis nooit helemaal stilstaat.

Installation view WildWind curatedby Benedicte Goesaert Re-Rom Gent ©WeDocumentArt

W/LD W/ND, gecureerd door Benedicte Goesaert, loopt van 25 september tot 25 oktober 2026 in Re-Rom, Campus Rommelaere, Jozef Kluyskensstraat 29 in Gent. Het openingsweekend van 25 tot 27 september is publiek toegankelijk; daarna kan de tentoonstelling op afspraak worden bezocht.