Wie Bateau-Lavoir zegt, denkt meteen aan Picasso, Max Jacob of de Douanier Rousseau. Begin twintigste eeuw hielden zij er jarenlang atelier in behoorlijk rudimentaire omstandigheden, maar wellicht net dankzij elkaars aanwezigheid — of door de vervallen gebouwen — legden ze de kunstgeschiedenis in een nieuwe, zij het nooit definitieve plooi. Er waren echter ook huurders die de canon niet haalden. Zelfs Maxime Maufra, de eerste kunstenaar die de plek kwam veroveren, wordt vandaag nog zelden genoemd in de kunstgeschiedenisboeken.
Dat geldt evenzeer voor het Nederlandse kunstenaarskoppel Adya en Otto van Rees. Nochtans maakten ze in een relatief korte periode talrijke artistieke ontwikkelingen door, die gelijke tred hielden met de veranderingen in de kunstwereld. Bovendien bevonden ze zich hun hele leven lang in het epicentrum van de toenmalige avant-garde. Dat het te weinig bekende Musée de Montmartre nu een tentoonstelling aan hen wijdt, voelt dan ook als een terecht eerherstel.
Otto van Rees, Adya de profil, fin 1905-1906, huile sur toile. Coll. part. © Adagp, Paris 2026
Adya van Rees-Dutilh , Otto de profil,, 1905-1906, huile sur toile. Coll. part. © Adagp, Paris 2026
Otto van Rees (1884-1957) en Adya van Rees-Dutilh (1876-1959) waren afkomstig uit Nederland, waar ze elkaar leerden kennen. In 1904 vestigden ze zich in het Bateau-Lavoir. Daar bewogen ze zich in de kring rond Georges Braque, Kees van Dongen, Piet Mondriaan en Picasso. De contacten met deze kunstenaars lagen mee aan de basis van hun eigen artistieke ontwikkeling.
Hun parcours getuigt van een open en uitgesproken internationale zoektocht. Samen droegen ze bij aan het ontstaan van de Dada-beweging in Zürich en aan de oprichting van de groep Cercle et Carré in Parijs. Daarnaast reisden ze veelvuldig door Europa, waarbij ze telkens nieuwe invloeden en artistieke ideeën opnamen.
Otto van Rees, Adya brodant à Anzio, 1906, huile marouflée sur carton, 28 x 23,5 cm. Collection particulière, Ph. Han Westering / fondation Van Rees © ADAGP, Paris, 2026
Adya Van Rees-Dutilh, Apparition à Marie-Madeleine, 1910. Collection particulière, Ph. Han Westering / fondation Van Rees © ADAGP, Paris, 2026
Otto van Rees, Baigneuse, 1911, huile sur toile, 159 x 89 cm.Collection du Centraal Museum d’Utrecht, Ph. Adriaan van Dam © ADAGP, Paris, 2026
Wat hun werk bijzonder maakt, is precies die voortdurende evolutie. Otto en Adya van Rees beperkten zich niet tot één stroming, maar doorliepen samen — en soms elk op hun eigen tempo — een hele reeks stilistische verschuivingen. Van het divisionisme evolueerden ze via het cloisonnisme naar het kubisme, om uiteindelijk uit te komen bij meer uitgepuurde vormen van abstractie.
Die veelzijdigheid vertaalde zich ook in de aard van hun werk. Naast schilderijen en grafiek maakten ze borduurwerk, sculpturen en ontwerpen voor decoratieve kunst. Door die brede artistieke praktijk vormen ze een interessant scharnierpunt tussen verschillende avant-gardebewegingen, eerder dan dat ze zich als vertegenwoordigers van één specifieke stroming laten omschrijven.
De tentoonstelling in het Musée de Montmartre brengt een honderdtal werken samen uit Franse, Zwitserse en Nederlandse collecties, zowel publieke als private. De chronologisch opgebouwde presentatie volgt niet alleen hun artistieke evolutie, maar ook de levensloop van het koppel.
Zo komen ook de geboorte van hun drie kinderen en een familiale tragedie aan bod. Die gebeurtenissen raakten nauw verweven met hun artistieke praktijk en maakten er, zo suggereert de tentoonstelling, ook wezenlijk deel van uit.
Het is precies die combinatie van biografisch en artistiek onderzoek die de tentoonstelling de moeite waard maakt. Ze toont niet alleen het formele lef van Otto en Adya van Rees doorheen de decennia, maar plaatst hun werk ook binnen de bredere context van de Europese avant-garde waarin ze zich bewogen.
Voor wie geïnteresseerd is in de minder bekende zijpaden van de kunstgeschiedenis aan het begin van de twintigste eeuw, biedt het Musée de Montmartre dan ook een zeldzame kans om kennis te maken met een kunstenaarskoppel van wie de bijdrage tot nog toe onderbelicht bleef.
Adya van Rees-Dutilh, Dieu avertit, 1929, broderie en laine, 190 x 234 cm. Textiel Museum, Tilburg, Pays-Bas © DR © Adagp, Paris, 2026
Adya & Otto van Rees. Au cœur des avant-gardes loopt nog tot 13 september in het Musée de Montmartre in Parijs.
- Biografieën om te lezen deze zomer (#5): Lizzie Siddal - juli 15, 2026
- Ontdek TheArtCouch kunstmagazine met de speciale zomerdeal. - juli 15, 2026
- De vergeten avant-garde: Adya en Otto van Rees in het musée de Montmartre - juli 14, 2026
