Een eerste retrospectieve Anselm Kiefer in de VS

Posted By The ArtCouch

Sinds het einde van de jaren 1960 graaft Anselm Kiefer in zijn werk hardnekkig in de lagen van de geschiedenis. Meer om te tonen hoe verleden en heden in elkaar blijven schuiven dan om ze netjes te ordenen, als herinnering, als litteken, als materiaal. In de VS krijgt die zoektocht opnieuw een breed podium met Anselm Kiefer: Becoming the Sea, een grote retrospectieve in het Saint Louis Art Museum—zijn eerste Amerikaanse overzichtstentoonstelling in twintig jaar.

Het uitgangspunt is opvallend helder en tegelijk open genoeg om uit te dijen: de rivier als metafoor. De stroom staat hier voor de voortdurende beweging van het leven, de passage van tijd en het idee dat geschiedenis nooit stilstaat. In Saint Louis vertaalt zich dat niet alleen in een selectie die bijna zestig jaar kunstenaarschap overspant, maar ook in nieuw werk: “adembenemende” landschappen worden naast iconische stukken geplaatst, waardoor je Kiefers ontwikkeling kunt volgen zonder dat het geheel aan urgentie verliest.

Een centrale blikvanger is een massieve, site-specific installatie die zich laat inspireren door de Mississippi en de Rijn. Die twee rivieren functioneren niet alleen geografisch, maar ook symbolisch: ze verbinden plaatsen, dragen verhalen, en roepen associaties op met oorsprong, migratie, conflict en continuïteit. In de opstelling wordt die resonantie gebruikt om thema’s als tijd, ruimte en historisch bewustzijn in elkaar te laten grijpen—zoals een rivier zijarmen vormt en weer samenkomt.

Kiefer geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van het post–Tweede Wereldoorlog-tijdperk. Zijn werk staat bekend om de confronterende manier waarop het Duitsland’s beladen verleden en bredere vragen rond cultureel geheugen en menselijk bestaan aanraakt. Dat doet hij in uiteenlopende media, maar bijna altijd met een fysieke intensiteit: grote formaten, ruwe huid, en materialen die niet “mooi” willen zijn. Lood, as, klei en gedroogde bloemen duiken op als dragers van betekenis—zwaar, vergankelijk, aards—waardoor kijken ook bijna voelen wordt.

Voor het Saint Louis Art Museum is deze expo bovendien geen losstaand event. De band met Kiefer gaat terug tot 1983, toen het museum met Expressions: New Art from Germany Amerikaanse bezoekers kennis liet maken met het (neo-)expressionistische klimaat waarin Kiefer mee beeldbepalend werd. Sindsdien bouwde het museum een sterke collectie postwar Duitse kunst uit, en Becoming the Sea past in die langere lijn.

De tentoonstelling loopt van 18 oktober 2025 tot 25 januari 2026 en is gratis toegankelijk. Wie alvast een voorproef wil, kan de reportage die jij op YouTube vond bekijken: ze is een handige ingang om de schaal, de materialen en vooral de “stroom” van ideeën te ervaren nog voor je je aan Kiefers monumentale wereld waagt.