Guy Rubicon – waar familiegeschiedenis een schaduw werpt op het heden

Posted By The ArtCouch

Soms begint een tentoonstelling met iets kleins. Een fout in een document bijvoorbeeld. In het geval van Guy Rubicon zelfs met één verkeerd gespelde plaatsnaam: Vintuslay, een verbastering van Winterslag.

Voor Rubicon wordt die fout het vertrekpunt van een tentoonstelling over herinnering, familiegeschiedenis en de donkere kanten van de mens. Vanaf 17 oktober toont hij zijn werk binnen de derde editie van Station d’Artistes op C-mine in Genk.

De persoonlijke geschiedenis ligt dicht bij de plek zelf. Rubicons grootvader werkte bijna veertig jaar in de mijn van Winterslag en groeide op in de eerste cité. Ook diens oudste broer speelt een belangrijke rol in het verhaal. Door zijn verzet tegen het fascisme tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam hij terecht in concentratiekamp Dachau, dat hij overleefde.

“Met Vintuslay vertrek ik vanuit een verhaal uit mijn eigen familie,” vertelt Rubicon. “Via die geschiedenis onderzoek ik hoe herinneringen blijven doorwerken en hoe we ons ook vandaag verhouden tot de donkere kanten van de mens.”

Precies daar krijgt de tentoonstelling een bredere reikwijdte. Rubicon werkt al langer rond thema’s als leven en dood, vergankelijkheid, conflict en de verhouding tussen mens en natuur. In Vintuslay verschuift de aandacht nadrukkelijk naar de vraag wat er gebeurt wanneer donkere impulsen, angsten en conflicten niet worden erkend.

Daarbij sluit hij aan bij het denken van Carl Jung over de menselijke schaduw: die aspecten van onszelf die we liever verdringen, maar die daarom niet verdwijnen. Ze kunnen zich net sterker manifesteren wanneer we ze uitsluitend buiten onszelf situeren of op anderen projecteren.

Die gedachte maakt Vintuslay bijzonder actueel. De tentoonstelling verbindt een concrete familiegeschiedenis met een bredere vraag over menselijk gedrag en maatschappelijke spanningen. Het verleden verschijnt daarbij niet als afgesloten hoofdstuk, maar als iets wat blijft doorwerken in taal, herinneringen, plekken en mechanismen van uitsluiting.

De verkeerd gespelde naam krijgt zo gaandeweg een symbolische lading. Vintuslay wordt meer dan een administratieve vergissing. De term lijkt bijna te verwijzen naar een parallelle versie van Winterslag: een plek waarin wat vergeten, verdrongen of vervormd raakte opnieuw zichtbaar wordt.

Ook de locatie draagt bij aan die betekenis. C-mine staat letterlijk op de voormalige mijnsite van Winterslag. De familiegeschiedenis van Rubicon keert daardoor terug naar de plek waar ze voor een deel begon.

Met Station d’Artistes wil C-mine kunstenaars met Limburg als uitvalsbasis ruimte geven om werk te tonen, te vertragen en nieuwe stappen te zetten. Na Thom Trojanowski en Ada Güvenir is Guy Rubicon de derde kunstenaar in de reeks.

Bij Vintuslay lijkt dat idee van een tussenhalte bijzonder passend. Het verleden wordt er niet alleen herinnerd, maar opnieuw bekeken vanuit het heden. En precies in die ontmoeting ontstaat de ongemakkelijke maar noodzakelijke vraag hoeveel van dat verleden nog altijd in onszelf aanwezig is.