Koen Vanmechelen in Madrid: de 31ste kruising van een levenslang experiment

Posted By The ArtCouch

Een kip is bij Koen Vanmechelen nooit zomaar een kip. Al bijna dertig jaar gebruikt hij het dier als drager van een veel groter verhaal over diversiteit, identiteit, evolutie en de spanning tussen het lokale en het globale. Met de Mechelse Cara Blanca – CCP31, de 31ste generatie van zijn Cosmopolitan Chicken Project, schrijft hij in Madrid een nieuw hoofdstuk aan dat verhaal.

Voor zijn eerste solotentoonstelling in de Spaanse hoofdstad toont Galería Plaza del Gato vanaf 15 oktober zeventien werken rond de nieuwe kruising. Die ontstond uit de Mechelse Euskalduna, de dertigste generatie die vorig jaar in Chillida Leku in Baskenland werd geboren, en de Cara Blanca Española, een van de oudste kippenrassen uit het Middellandse Zeegebied.

De kruising is bij Vanmechelen nooit alleen symbolisch. Het Cosmopolitan Chicken Project is tegelijk artistiek, biologisch en filosofisch onderzoek. “Ik volg de kip, omdat ze het leven vertegenwoordigt,” zegt hij. “Elke generatie leert me iets nieuws.” Het project vertrekt vanuit de gedachte dat vermenging niet noodzakelijk verlies betekent, maar ook nieuwe mogelijkheden kan openen.

Dat idee krijgt in Madrid verschillende vormen. Sculptuur, collage, fotografie en video brengen de ontwikkeling van het project in beeld. Een centrale plaats is weggelegd voor Domesticated Giant – CCP31: een gouden kuiken dat in een menselijke hand rust. Het beeld oogt beschermend, maar bevat tegelijk een ongemakkelijke vraag. Met meer dan twintig miljard exemplaren is de kip de talrijkste vogel ter wereld, maar haar bestaan wordt haast volledig door de mens gestuurd. Zorg en controle blijken plots bijzonder dicht bij elkaar te liggen.

Ook de geschiedenis van het project zelf wordt zichtbaar gemaakt. Hybridity in Art and Science – CCP, dat eerder op dOCUMENTA (13) in Kassel werd getoond, documenteert de opeenvolgende generaties en verwijst naar het wetenschappelijke onderzoek rond de kruisingen. Volgens dat onderzoek neemt de genetische diversiteit toe en blijken de dieren onder meer weerbaarder, vruchtbaarder en minder vatbaar voor ziekten.

Elders verschijnt de volledige stamboom in de vorm van paspoorten, terwijl Under Pressure veren van opeenvolgende generaties in reageerbuizen bewaart. Open Secret – CCP30 vergelijkt dan weer het DNA van de Cosmopolitan Chicken met dat van de Red Jungle Fowl, de wilde voorouder van de gedomesticeerde kip. Kunstwerk, archief en laboratorium schuiven voortdurend over elkaar heen.

Daarmee raakt Vanmechelen aan een gedachte die zijn praktijk al lang draagt: identiteit ontstaat niet in afzondering, maar in relatie. “De kip is een metafoor voor de mens. Het ei is de wereld, en de evolutie begint wanneer de schaal breekt en het kuiken zijn ‘kooi’ verlaat,” stelt hij. Ontmoeting, vermenging en kruising worden zo minder een bedreiging voor identiteit dan een voorwaarde voor ontwikkeling.

Het project blijft bovendien niet binnen de muren van de galerie. In La Nave Va, een landartpark in Extremadura, worden de eieren van de nieuwe kruising uitgebroed. Vanaf 2027 krijgt dat proces een vervolg in de Planetary Community Chicken, waarvoor Vanmechelen lokale boeren, onderzoekers, universiteiten en bewoners samenbrengt.

De 31ste kip is daarmee tegelijk resultaat en nieuw vertrekpunt. Zoals vaker bij Vanmechelen ligt de betekenis uiteindelijk niet in het eindproduct, maar in wat uit de volgende ontmoeting kan ontstaan.

Cosmopolitan Chicken Project – Mechelse Cara Blanca (CCP31), Galería Plaza del Gato, Madrid (ES)  © Koen Vanmechelen, 2026, photo by Cristina Esperanza
Collage, drawing on paper (chalk, coffee, Indian powders, egg yolk, pencil), print on transparent, frame in glass and wood, Galería Plaza del Gato, Madrid (ES) © Koen Vanmechelen, photo by Cristina Esperanza, 2026
Cosmopolitan Chicken Project – Mechelse Cara Blanca (CCP31), Galería Plaza del Gato, Madrid (ES) © Koen Vanmechelen, 2026,  photo by Cristina Esperanza
Cosmopolitan Chicken Project – Mechelse Cara Blanca (CCP31), Galería Plaza del Gato, Madrid (ES) © Koen Vanmechelen, 2026, photo by Cristina Esperanza

Cosmopolitan Chicken Project – The Mechelse Cara Blanca (CCP31) door Koen Vanmechelen loopt tot 16 januari 2027 in Galería Plaza del Gato, Calle Noviciado 20, Madrid