“De weg is het doel.” De taoïstische wijsheid – in verschillende vormen toegeschreven aan tal van invloedrijke denkers – komt regelmatig bovendrijven als leidraad in ons gesprek. Het proces van het maken — met het accumuleren van ervaring en het schaven aan persoonlijke ontwikkeling, vol twijfels en mislukkingen, toevallige ontdekkingen en verrassende zijwegen — vormt de essentie van de praktijk van Isabel Devos.
Op het ogenblik van mijn bezoek is de centrale tafel in haar atelier bedekt met een reeks appelbloesems, waarvan ze de negatieven boven op elkaar ontwikkelt, op zoek naar een effect dat ze nog niet geheel kent of doorgrond heeft. Ze gebruikt oud fotopapier dat ze toevallig in handen krijgt; experimenteert, vergelijkt, selecteert, mixt de bekomen effecten, waarvan ze in subtiele details de diepte of de lichttinten op deze foto wil verenigen met de compositie of de scherpte van een andere. De reeks houdt ze binnen oogbereik; ze palmt haar aandacht in—niet voortdurend, daarvoor vragen te veel andere projecten om haar tijd, maar toch dominant. Ze voeden visueel haar gedachten.
Wie haar reeksen bekijkt, merkt niet meteen een rode draad op. Hier visualiseert ze wat ze ziet wanneer ze de ogen sluit, daar laat ze zich inspireren door de Griekse mythe van Scylla en Charybdis. Ontroerd door de kracht van de ontluikende bloesems onthult ze met uitvergrote foto’s de rijke symboliek die erin schuilt. Ze speelt met perspectief, neemt zorgvuldig een standpunt in dat niet noodzakelijk beantwoordt aan dat van een menselijke toeschouwer, of verdraait het zodanig dat wat klein en betekenisloos lijkt, plots allesomvattend wordt.
In haar misschien meest gekende reeks creëert ze nieuwe landschappen op basis van de sedimentaties van algen en mos, die het spel van eb en vloed achterlaat op de wanden van gebouwen, sluizen of kades. Het beton en de crépi lenen zich mooi voor de natuurlijke elementen die er—uit wanhoop of uit overmoed, maar alleszins onweerstaanbaar—een geweldloze strijd mee leveren. Ze zoekt zorgvuldig naar de juiste locatie, schuimt Google Street View af op zoek naar plekken die de belofte bieden van een uniek samenspel van nature en nurture, waar menselijke tussenkomst de organische stuwkracht ontmoet, waar de tegenstrijdige drang naar controle en natuurlijke groei in een complex geheel kunnen worden weergegeven. Dat ze hiervoor naar Taipei of Hamburg moet reizen, en talrijke moeilijkheden moet overwinnen om precies dié shot te nemen die ze in gedachten heeft, lijkt uiteindelijk slechts bijzaak. Het beeld kan evengoed in de onmiddellijke omgeving liggen—in een vervallen huis in Ronse net zo goed als op sluizen in Merelbeke—zolang het maar beantwoordt aan de gedachte die eraan ten grondslag ligt.
Dat Isabel hiervoor de taal van de fotografie koos, is niet toevallig. “Het benadert het dichtst de realiteit,” verklaart ze, al weet ze dat ook foto’s slechts een illusie van de werkelijkheid bieden. Zijzelf manipuleert naar believen wat ze ziet, door het fotopapier een prominente rol te laten spelen, of door het perspectief te hanteren als instrument om de realiteit naar haar visie om te buigen. De weergegeven realiteit is een interpretatie. De foto is slechts medium. In deze dubbelzinnigheid ligt juist het proces waarin het zwaartepunt van haar werk zich bevindt.
Isabel wil “optekenen wat de natuur overlaat.” Dit is nooit slechts een gebeurtenis, noch een objectieve vaststelling van feiten. In haar onderwerp, net als in haar werk, primeert de wording, de verandering. Dat ze voor haar werk aan de appelbloesems twee negatieven over elkaar legt, of van andere reeksen geprinte foto’s nieuwe foto’s neemt in polaroid; zelfs in het bepalen van het precieze tijdstip waarop ze oncontroleerbare processen van eb en vloed wil vastleggen, getuigt van een vaste wil—niet om tot een gedetermineerd resultaat te komen, maar om deel uit te maken van de onvermijdelijke wording van alles.
Wat ze uiteindelijk vastlegt, is niet zozeer een vaststaand beeld, maar de onderliggende drang om een beeld vast te leggen.
Werk van Isabel Devos is onder meer te zien in:
‘Eb en vloed’, Ambassade van België in Den Haag, nog tot 2026
‘That’s how the light gets in’, (SOLO) Consulaat van België in Tapei, nog tot 2027
Dit artikel verscheen eerder in TheArtCouch magazine van juni 2025.
- ‘Innig’ in Torhout, een subtiele en verrassende brug tussen verleden en heden - december 12, 2025
- Van Brazilië tot Italië, 10 in het oog springende privémusea wereldwijd - december 12, 2025
- Eros aan de Styx, de zwijgende maar veelzeggende nieuwe reeks van Steven Peters Caraballo - december 7, 2025
