Ook kunstfestivals evolueren. Vorig jaar viel al op dat het Ooidonk Art Festival een meer uitgepuurde en conceptuele vorm aannam, met iets gedurfdere keuzes die de bezoeker uitnodigden zich los te weken van de vanzelfsprekendheid waarmee de veelkijker vaak wordt geconfronteerd. Verrassen, is dat misschien wat het festival wil typeren?
Mijn bezoek schudde me alvast enigszins los uit mijn geijkte verwachtingspatronen, te beginnen met het parcours. Het kostte me enkele seconden voordat ik besefte dat de grote ruimte achteraan, waar ik uit automatisme als eerste naartoe trok, tot restaurant was omgevormd. Het kunstparcours begint daardoor noodgedwongen met een wandeling langs de ruimtelijke werken in het veld.
Ook de keuze van de kunstenaars zorgt doorheen het parcours geregeld voor verrassingen, al maakt die verscheidenheid het moeilijk om een duidelijke, coherente lijn te ontdekken. Een algemeen gevoel van een gesamtkunstwerk hield ik er niet aan over, maar wel een aantal – uiteraard heel persoonlijke – hoogtepunten.
Isabel Devos
Isabel Devos kreeg een aparte ruimte, waar haar monumentale foto’s en marmeren beelden volop tot hun recht komen. In Fully Grown lijkt presenteert een boom zich als schim tussen licht en schaduw, alsof het beeld zich nog moet vormen of net bezig is te verdwijnen. Niet zozeer de boom zelf staat centraal, maar de afstand tussen kijken en herkennen, waardoor het een fundamentele vraag stelt over onze waarneming en onze verhouding tot de ‘buitenwereld’.
Diezelfde gevoeligheid voor het ongrijpbare bepaalt haar sculpturen. Gezaagde marmerplaten worden gestapeld, geklemd en samengebracht tot composities die doen denken aan horizonlijnen of fragmenten van landschappen. Het miljoenen jaren oude materiaal krijgt daarbij iets vluchtigs en luchtigs. Isabel wil onderzoeken hoe beelden zich in onze herinnering vormen: niet als vaste registraties van de werkelijkheid, maar als verschijnselen die voortdurend heen en weer bewegen tussen aanwezigheid en afwezigheid.
Isabel Devos (l), Arnaud Maere (r) ©TheArtCouch
Arnaud Maere
Ik bezocht Arnaud Maere enkele maanden geleden, kort voordat hij bij Jan Hoet Gallery een performance hield waarin hij bezoekers uitnodigde om op metalen platen te kloppen. Op Ooidonk wordt duidelijk hoe tastbaar de sporen van die performance zijn gebleven.
Met de woorden Time, Fear en Power onderzoekt Arnaud drie krachten die ons leven en onze overtuigingen mee vormgeven. Wat vast, helder en onveranderlijk lijkt, blijkt in de praktijk kwetsbaar, kneedbaar en onderhevig aan verandering. De werken behoren tot de reeks IMPACT, waarin woorden worden aangebracht op monumentale, spiegelgepolijste stalen oppervlakken.
De performance geldt als metafoor voor de manier waarop ervaringen, successen en tegenslagen sporen nalaten in onze waarden en overtuigingen. De sculpturen worden zo collectieve afdrukken van menselijke ervaring, waarbij kunstenaar en publiek samen auteur zijn van het eindresultaat.
Senne Wettinck
Kunst is vaak het resultaat van nieuwe associaties en betekenisverschuivingen. Daarin ligt voor mij alvast een belangrijk deel van haar waarde: in het moment waarop iets voordien onbestaands wordt ontdekt. In die zin valt het werk van Senne Wettinck op, hoewel hij net vertrekt van het geruststellend vertrouwde.
Senne is tegelijk vinder, verzamelaar en maker. Zonder vooropgesteld doel verzamelt hij alles wat zijn aandacht trekt: een stuk schors, een dode kever, een oude knoop of een ander voorwerp waar de meeste voorbijgangers nauwelijks acht op slaan. In zijn atelier, dat zich ontdubbelt als rariteitenkabinet, worden deze ogenschijnlijk waardeloze vondsten het vertrekpunt voor nieuwe sculpturen en assemblages.
Door objecten naast elkaar te plaatsen, ontstaan onverwachte verbanden. Natuurlijke elementen, afgestorven hout en vooral insecten keren geregeld terug. Ze getuigen van een wereld die tegelijk uitzonderlijk complex en vergankelijk is, maar evengoed gevormd wordt door onze wil, die de mogelijkheid die erin besloten liggen tot een nieuwe ervaring dwingen.
Senne Wettinck (b&l) Marinda Vandenheede (r&o) ©TheArtCouch
Marinda Vandenheede
Ook het werk van Marinda Vandenheede vertrekt van gevonden, vertrouwde materialen en objecten, die zij met nieuwe betekenissen belaadt. Ze geeft afgedankte materialen, verweerde oppervlakken, vergeten voorwerpen en beschadigde boeken een tweede leven. Oude boekpagina’s dienen als canvas voor verfijnde tekeningen waarin organische structuren zich vermengen met architecturale lijnen en herinneringen aan landschappen of groeiprocessen. Elders verschijnen objecten met een uitgesproken symbolische lading: ‘een wijwatervat gevuld met spelden, een cirkel van gebroken eierschalen, of broze resten die verwijzen naar kwetsbaarheid, bescherming, rituelen en de cycli van leven en verval.’
De vervallen ruimte krijgt hierin een bijzondere rol toebedeeld: barsten in de muren, verweerde bakstenen en gebruikssporen maken actief deel uit van de presentatie. Dit proces resulteert in verstilde beelden die uitnodigen om aandachtig te luisteren naar de talrijke verhalen die in materialen besloten liggen.
Eugène Dodeigne
In de grote schuur achter de bar gaat alle aandacht naar het monumentale werk van Eugène Dodeigne. De beelden blijven onvermijdelijk op het netvlies gebrand. De massieve blokken natuursteen, waarbij elke inslag zichtbaar blijft in het oppervlak, kerft zich ook een vorm in de herinnering van de kijker.
Hoewel de beelden vaak naar het menselijke lichaam verwijzen, zijn ze ontdaan van vrijwel ieder overbodig detail. Wat overblijft, zijn krachtige volumes, zware massa’s en eenvoudige gebaren die tegelijk archaïsch en opvallend hedendaags aanvoelen en ondanks de minimalistische ruwheid een maximale zeggingskracht bereiken.
©TheArtCouch
Het is de charme — én het belang — van een festival om de bezoeker met nieuwe indrukken te overladen. Daar slaagt het Ooidonk Art Festival steevast in, ook al blijft niet alles even sterk bij. Dat is wellicht onmogelijk met ongeveer dertig kunstenaars. Er zijn altijd deelnemers van wie je het werk nog niet kende, of van wie het werk door de confrontatie met deze bijzondere omgeving plots een nieuwe, heel persoonlijke betekenis krijgt. Precies daarin schuilt de aantrekkingskracht van het festival: in de mogelijkheid om verrast te worden.
Het Ooidonk Art Festival loopt nog tot 30 augustus in het Goed Te Réables in Bachte-Maria-Leerne. Klik hier voor alle informatie.
