Is er sprake van continuïteit van de ene kunstenaar naar de andere, van de ene stroming naar een andere? Bij gebrek aan een duidelijk afgelijnde ‘stijl’ in de kunst van de laatste decennia, verwrongen tussen het herkauwen van de geschiedenis en het kortstondig verschijnen, onderworpen aan de grilligheid van voorbijgaande smaken, zou je bijna gaan denken dat kunstenaars zich hebben weten los te rukken van alle onderlinge invloeden of van de grotere ontwikkelingen binnen de beeldende kunst. Maar niets bestaat zonder dat het iets anders raakt, zoals de woordkunstenaar ooit schreef. Het is een adagio dat ook in de kunst geldt.
Kunstenaars worden uiteraard al eeuwen met elkaar in relatie gebracht, vermoedelijk sinds er voor het eerst een tentoonstelling werd opgezet met meerdere kunstenaars. Maar dit uitgangspunt kan talrijke vormen aannemen, waarbinnen nog ontelbare variaties kunnen ontstaan. Van onderzoek en experiment tot combinaties op basis van kleur, gevoel of zelfs geaardheid: zaak is om een lijn te kiezen, een richting te bepalen in je keuze. Een intellectuele oefening soms, maar vaker nog een gevoelsmatige, intuïtieve overweging.
Voor zijn eerste stappen als curator maakt kunstenaar Peter Van Gheluwe het zich niet makkelijk. In plaats van één tentoonstelling organiseert hij er maar liefst vijf op enkele weken tijd, op een weliswaar bijzondere en daarom interessante, maar niet noodzakelijk evidente plek voor kunst.
De oude hoeve werd hier en daar opgelapt en er sijpelt slechts schuchter wat natuurlijk licht door, maar net dat zorgt voor een huis-clos met de werken. Verstikkend wordt het nooit; integendeel, de ruimte laat net de mogelijkheid open tot een intense ontmoeting met de werken. Dat was precies de bedoeling, zegt Peter: “Hun praktijken verschillen, raken elkaar of staan op gespannen voet met elkaar. Soms ontstaat er een vorm van symbiose, soms een scherp contrast, en vaak iets daartussenin. Precies in die spanningsvelden ontvouwt zich de betekenis van de tentoonstelling: niet als een vaststaand verhaal, maar als iets dat groeit in de ontmoeting zelf.”
Kunst als ontmoeting, tussen kunstenaars, maar evengoed tussen kunst en bezoeker. Meer dan het modewoordje ‘dialoog’ levert dat een treffend beeld op van wat kunst kan betekenen: een ontmoeting met andere manieren van kijken naar de wereld, of van de wereld te beleven.
Voor de eerste tentoonstelling uit de reeks bracht Peter drie kunstenaars samen die elkaar niet kennen, of gekend hebben, maar die op een of andere manier een homogeen gevoel weten op te roepen. “Door deze naast elkaar te plaatsen, wordt tijd niet lineair benaderd,” vertelt Peter, “maar als een continuüm waarin invloeden, echo’s en verschuivingen zichtbaar worden.”
De mens is een verhalenverteller. We rijgen losse fragmenten aaneen tot iets dat coherent zou moeten zijn en betekenis krijgt. Een tentoonstelling is een constante herinnering daaraan: onsamenhangende, of tenminste onafhankelijke gezichtspunten vormen er sowieso een geheel — ze maken fysiek deel uit van eenzelfde omgeving — maar evengoed van een onderliggende betekenis die er pas aan wordt toegekend wanneer ze worden samengebracht.
Niet toevallig is Marc Maet sterk aanwezig in deze eerste tentoonstelling, zij het via zijn werk. Peter koos bewust voor fragmenten uit verschillende periodes in diens oeuvre, onder meer een zeldzaam figuratief werk. Op het eerste gezicht zouden die werken incoherent kunnen ogen, mochten ze geen deel uitmaken van een consistent oeuvre. Maar ook kunstenaars evolueren; ook voor hen verloopt de tijd in losstaande fragmenten. Ingrid Castelein en Johan Parmentier bieden een extensie op deze ruggengraat, al ontstond hun werk autonoom ervan.
Het is het prerogatief van de curator om keuzes te maken en de ontmoeting te faciliteren. Meer dan een beeld of visie op te dringen, biedt Peter echter bewust een uitnodiging, of eerder een ‘voorstel’, zoals hij het noemt: “om trager te kijken, aandachtig aanwezig te zijn en ruimte te maken voor wat zich niet meteen laat benoemen.”
Een voorstel dat zich moeilijk laat afslaan…
foto’s ©TheArtCouch
UNTIL – de vijf tentoonstellingen lopen telkens drie weken en zullen elke zaterdag en zondag open zijn van 14u tot 18u in het Rijckhof, Beekstraat 48 in Gent-Drongen. Parkeren doe je best op de parking van de Vinderhoutse bossen.
- 16 mei tot en met 31 mei: MARC MAET – INGRID CASTELEIN – JOHAN PARMENTIER
- 6 juni tot en met 21 juni: BART VANDEVIJVERE – PIET MOERMAN – JEAN DE GROOTE
- 11 juli tot en met 26 juli: HANNA ILCZYSZYN – PELLE VAN GHELUWE – KOEN DE COCK
- 15 augustus tot en met 30 augustus: TOON BOECKMANS – VINCENT de RODER – STIEF DESMET
- 12 September tot en met 27 September: TREES DEMITS – MARIETTE VAN ERP – JOHAN GELPER – ISA D’HONT
