Beelden van een verborgen leven — Hoe het verhaal van Elli Kruithof tot leven komt in de schilderijen van Jitske Schols

Posted By The ArtCouch

Soms zijn het niet de groten der aarde, maar net de vergeten levens aan de rand van de geschiedenis die kunstenaars het diepst raken. Wanneer een leven complex, bewogen en eigenzinnig is, kan het nazinderen op manieren die zelfs jaren later nog nieuw licht werpen op wie we zijn en waar we vandaan komen. Voor kunstenaar Jitske Schols werd het leven van Elli Kruithof zo’n bron van inspiratie. Het mondde uit in de schilderijenreeks Changing States, een eerbetoon aan een vrouw die haar leven vormgaf tegen de stroom in, en daarmee het hart vormt van Schols’ zoektocht naar vergeten vrouwengeschiedenissen — of, zoals ze het zelf noemt: HERstories.

Elli Kruithof (1926–), geboren Catharina Elizabeth in een intellectueel, hervormd gezin in Antwerpen, groeide op met kunst, cultuur en denken als fundamenten. Al vroeg kiest ze een onconventionele richting: interieurarchitectuur, een vernieuwende studiekeuze in het naoorlogse België. Maar liefde, ziekte en sociale verwachtingen tekenen haar pad. Haar ouders verbieden haar relatie met medestudent Raymond Goovaerts, waardoor ze noodgedwongen naar Amsterdam verhuist. De brieven die ze van daaruit naar huis stuurt, zijn doordrenkt van fysieke kwetsbaarheid en financiële onzekerheid — een jonge vrouw die zoekt naar ruimte om zichzelf te zijn.

Toch laat Elli zich niet breken. Ze keert terug, trouwt Raymond, en samen belanden ze in het kloppende hart van de Antwerpse avant-garde. Jazzavonden in de woonkamer, ontwerpen voor modernistisch meubilair, en de iconische inrichting van het drijvende sterrenrestaurant La Pérouse — Elli’s leven lijkt dat van een culturele pionier. Maar waar anderen zich misschien zouden nestelen in succes en erkenning, kiest zij voor diepgang. Na de breuk met Raymond verruilt ze haar designcarrière voor een studie theologie en filosofie. Ze laat het esthetische niet los, maar zet het in voor iets groters: betekenis, inzicht, waarheid.

Haar leven is geen aaneenschakeling van triomfen, maar van moedige keuzes. Ze blijft trouw aan zichzelf, ook als dat betekent dat ze eenzaamheid, miskenning of financiële onzekerheid riskeert. In brieven beschrijft ze haar afkeer van oppervlakkigheid — tearooms, modeshows, schijnsucces. Voor haar is intellect een vorm van verzet. Ze publiceert, doceert, en blijft zich ontwikkelen, gedreven door een innerlijk kompas dat weigert in te leveren.

Juist dat maakt haar verhaal zo krachtig — en zo moeilijk in woorden te vatten. En precies daar komt Jitske Schols in beeld. Met haar achtergrond als fotograaf en haar scherpe oog voor vergeten vrouwenlevens, weet zij via verf en doek de lagen in Elli’s bestaan zichtbaar te maken. De kwetsbaarheid, de rebellie, de humor, het intellect, de stiltes. In Changing States zijn het niet de woorden die vertellen, maar de beelden. Een blik, een houding, een compositie zegt soms meer over een leven dan een biografie van duizend pagina’s.

De schilderijen vormen geen chronologisch verslag, maar een visuele vertelling vol empathie en respect. Ze nodigen de kijker uit om tussen de lijnen te lezen, om te voelen wat Elli misschien nooit hardop kon zeggen. De stille kracht van haar keuzes, de pijn van miskenning, de schoonheid van trouw blijven aan jezelf.

In een wereld waar de verhalen van vrouwen als Elli vaak verdwijnen in de marges, haalt Schols ze terug naar het midden. “Niet als muze, maar als mentor,” zegt ze zelf, om ons iets te leren — over vrijheid, authenticiteit en de waarde van een leven dat niet voldoet aan de norm, maar wél klopt.

Want soms kunnen beelden precies dát overbrengen wat woorden tekortschieten: de gelaagdheid van een leven dat zich niet laat reduceren tot een titel of een loopbaan. In het werk van Jitske Schols wordt Elli Kruithof opnieuw zichtbaar — en misschien zien we, door haar, ook iets meer van onszelf.

©Jitske Schols: Extra-curricular | Changing states | Jazz at Grüter’s

De reeks van Jitske Schols is van 30 mei tot 19 juni te zien bij ( soon ) Gallery in Antwerpen. Klik hier voor alle info.