Renoir in Love, een onmisbare documentaire van ARTE

Posted By The ArtCouch

Er wordt in de hedendaagse kunst behoorlijk meewarig gekeken naar Pierre-Auguste Renoir. Zijn idyllische taferelen van frivole seductie en haast bandeloze onbezorgdheid, als ode aan de vrolijkheid, ogen zelfs in kunsthistorische context weinig relevant. Natuurlijk ontstond zijn oeuvre grotendeels na de verschrikkelijke gebeurtenissen in Parijs rond 1870 — de bezetting en de bloederige burgeroorlog — en kan het in die zin gelezen worden als een poging het drama van zich af te schudden. Anderzijds waren Edgar Degas en Édouard Manet generatiegenoten, en hoewel zij de drama’s niet rechtstreeks in hun werk verwerkten, ontwikkelden zij vanuit diezelfde context toch een veel innovatievere beeldtaal.

Renoir blijft daardoor wat ongeliefd — wat op zich paradoxaal is, aangezien hij net de liefde tot centraal thema verhief. Maar zijn verhaal is, zoals zo vaak, genuanceerder. Dat toont ook de documentaire Renoir in Love van ARTE. Renoirs visie overstijgt de louter vleselijke liefde: in de gedeelde vorm van sentimentaliteit zocht hij naar een meer universele verbondenheid tussen mensen. Tegelijk was hij zich scherp bewust van de spanning die dit met zich meebrengt. In de verhoudingen tussen zijn personages heerst vaak een flinterdunne grens tussen aantrekking en dominantie — een spanning die vandaag al snel wordt gelezen in termen van de ‘male gaze’, die in veel van zijn scènes aanwezig lijkt.

Renoir was misschien een utopist, maar geen naïeve. Zijn figuren lijken badend in hetzelfde licht, opgenomen in een gedeelde harmonie, maar daaronder schuilt een subtiel spel van blikken, verlangens en machtsverhoudingen. Individualiteit ontstaat bij hem niet als een geïsoleerd gegeven, zoals we dat vandaag vaak begrijpen, maar in relatie tot anderen, in een gedeelde ruimte van ervaring. Het is precies in die spanning tussen nabijheid en afstand, tussen zachtheid en ambiguïteit, dat zijn werk opnieuw relevant wordt.

Hieronder de trailer van de reportage, de volledige film kan bekeken worden op Youtube. Een aanrader!